»Ich nähre mit dem,
wovon ich mich selbst ernähre.«

»...inde pasco, unde pascor...«

Augustinus Aurelius, Sermo 339, 4

 
»Karmię was tym,
czym sam żyję.«

BOTSCHAFT FÜR DIE WOCHE - MEDYTACJA TYGODNIA
P. Teodor Puszcz SChr

 
 


Christus Pantokrator (1990)

von Jean-Marie Pirot
in der Apsis der Basilika Notre Dame de la Salette

27. Sonntag im Jahreskreis

Im heutigen Evangelium Jesus spricht zuerst von der Macht des Glaubens (Lk 17, 5-6) und dann erzählt er ein Gleichnis vom unnützen Sklaven (Lk 17, 7-10). Am Ende der ziemlich kurzen Geschichte, die ein Bild vom Sklaven malte, der zuerst für den Herrn gearbeitet hatte und dann noch ihn am Tisch bedienen musste - ohne ein Wort des Dankes zu hören, sagt der Meister: So soll es auch bei euch sein: Wenn ihr alles getan habt, was euch befohlen wurde, sollt ihr sagen: Wir sind unnütze Sklaven; wir haben nur unsere Schuldigkeit getan (Lk 17, 10). Und das sagt der, der zum Knecht Jahwe wurde. Jesus fordert seine Zuhörer auf, für ihre Verdienste nie ein Dank zu erwarten, und unterstreicht die Notwendigkeit der Demut. Nicht nur Apostel, zu denen er eben gesprochen hatte, aber auch alle Christen, sollen nicht überheblich sein wegen ihres Dienstes, den sie versehen. Jeder soll möglichst gut das tun, was er als seine Berufung erkannt hat. Unter der Christen soll es keinen ungesunden Wettstreit geben. Das Gebot Jesu, dass der Jünger sich unnützen Sklaven nennen soll, soll ihn daran erinnern, dass er ohne Hilfe Gottes nichts vollbringen kann. Dass er niemals imstande ist, auf vollkommene Weise den Dienst Gottes zu erfüllen. Was Gottes ist, ist größer als das des Menschen und das Werk des Menschen bleibt immer nur ein minimaler Abbild der Werke Gottes.
Im Buch Jesaja finden wir vier Lieder vom Gottesknecht (42, 1-9; 49, 1-7; 50, 4-9; 52, 13-53, 12), die sich auf Jesus beziehen. Jean-Marie Pirot (geb. 1926), bekannt mit dem Künstlernamen Arcabas, der als Repräsentant der zeitgenössischen sakralen Kunst in Frankreich gilt, hat 1990 eine Mosaik in der Apsis der Basilika Notre Dame de la Salette mit dem Christus Pantokrator geschaffen. Der Künstler lässt sich von der Bibel inspirieren bei seinen Arbeiten. Generell sind das Fresken, Zyklen von Bildern und Polyptychons. In dem Bildnis Christi Pantokrators, hat der Künstler zwei Gesichte der Gottheit zum Ausdruck gebracht, eine Art der Asymmetrie: ein eher zärtlicher Aspekt - der mütterliche Aspekt - die Barmherzigkeit und ein Aspekt der Macht - der väterliche Aspekt - die Gerechtigkeit (vgl. Ps 85). Das Kreuz auf der Wange erinnert an die Passion des Heilandes. Auch die Farben haben ihre symbolische Bedeutung. Gold bedeutet Auferstehung, Rot - Gabe des Lebens, Braun - die "Menschwerdung Gottes" (vgl. Tit 3, 4).
Der Bischof von Mailand, der hl. Ambrosius (340-397), hat diese Bibelstelle in seinem Lukaskommentar so kommentiert: Es folgt die Mahnung, dass niemand sich seiner Werke rühmen soll, weil wir mit Recht dem Herrn dienstpflichtig sind. Denn wenn schon du zum Knechte, der ackert oder die Schafe weidet, nicht sprichst: komm herüber und lege doch zu Tische - hier wird ersichtlich, dass nur einer, der herüberkommt, sich zu Tische legen kann; so musste denn auch Moses erst herüberkommen um eine große Erscheinung zu schauen (Ex 3, 3) - wenn nun schon du nicht nur zum Knechte sprichst: lege dich zu Tische, sondern von ihm noch weiteren Dienst verlangst, ohne ihm auch nur Dank zu wissen (Lk 17, 7 ff): so gibt sich der Herr auch bei dir nicht mit der Betätigung eines einzigen Werkes oder einer einzigen Arbeit zufrieden, weil wir, solange wir leben, stets wirken müssen. Weiter sagte der Bischof: So erkenne denn, dass du ein mit vielerlei Dienst tief verschuldeter Knecht bist! Tu dir nichts darauf zugute, dass du Kind Gottes heißest (1 Joh 3, 1) - die Gnade soll anerkannt, doch die Natur nicht verkannt werden - und brüste dich nicht, wenn du den Dienst, den du leisten musstest, gut vollführtest! Auch die Sonne ist willfährig, der Mond gehorcht, die Engel dienen. Das von Gott auserwählte Gefäß (Apg 9, 15) der Heiden bekennt: "Ich bin nicht würdig, Apostel zu heißen, weil ich die Kirche Gottes verfolgt habe" (1 Kor 15, 9). An einer anderen Stelle endlich, wo er offen erklärte, dass er sich keiner Schuld bewusst sei, fügte er bei: "Doch ich bin darum noch nicht gerechtfertigt" (ebd. 4, 4). So wollen denn auch wir unsererseits nicht nach Lob haschen, nicht das Urteil Gottes vorwegnehmen und dem Urteilsspruch des Richters nicht vorgreifen, sondern ihn seiner Zeit seinem Richter überlassen! - Hierauf nun folgt der Tadel wider die Undankbaren (Lk 17, 17f) (Ambrosius, Expositio in Lucam, Liber VIII, 31-32). Im zweiten Lied vom Gottesknecht singt der Prophet vom Christus:

Es ist zu wenig, dass du mein Knecht bist,
nur um die Stämme Jakobs wieder aufzurichten
und die Verschonten Israels heimzuführen.
Ich mache dich zum Licht für die Völker;
damit mein Heil bis an das Ende der Erde reicht (Jes 49, 6).

27 Niedziela Zwykła

W dzisiejszej Ewangelii Jezus mówi najpierw o mocy wiary (Łk 17, 5-6), a następnie opowiada przypowieść o nieużytecznym słudze (Łk 17, 7-10). Na końcu trochę krótkiej historii, która namalowała obraz sługi, pracującego najpierw dla pana, a potem jeszcze obsługującego go przy stole - bez słowa podziękowania, Mistrz powiedział: Tak i wy, kiedy wykonacie wszystko, co wam polecono, mówcie: "Jesteśmy nieużytecznymi sługami. Wykonaliśmy to, co było naszą powinnością" (Łk 17, 10). I to powiedział Ten, który stał się Sługą Jahwe. Jezus poleca swoim słuchaczom, żeby nigdy nie oczekiwali wdzięczności za swoje zasługi i podkreśla konieczność pokory. Nie tylko Apostołowie, do których właśnie przemawiał, ale także wszyscy chrześcijanie nie powinni chełpić się z powodu służby, którą wykonują. Każdy powinien czynić jak najlepiej to, co odczytuje za swoje powołanie. Wśród chrześcijan nie powinna mieć miejsca niezdrowa rywalizacja. Nakaz Jezusa, aby uczeń nazywał siebie nieużytecznym sługą, ma przypominać, że bez pomocy Boga nie byłby w stanie wykonać niczego, że nigdy nie jest w stanie w sposób doskonały wypełnić służby Bożej. To, co Boże, przewyższa to, co ludzkie, a dzieło człowieka zawsze pozostaje tylko minimalnym odzwierciedleniem dzieł Boga.
W Księdze Izajasza znajdują się cztery pieśni o Słudze Jahwe (42, 1-9; 49, 1-7; 50, 4-9; 52, 13-53, 12), które odnoszą się do Jezusa. Jean-Marie Pirot (ur. 1926), znany pod pseudonimem artystycznym "Arcabas" i uważany za reprezentanta współczesnej sztuki sakralnej we Francji, w 1990 roku wykonał mozaikę w absydzie bazyliki Notre Dame de la Salette, przedstawiającą Chrystusa Pantokratora. Artystę w pracach pozwala inspiruje Biblia. Jego prace to freski, cykle obrazów i poliptyki. W przedstawieniu Chrystusa Pantokratora artysta wyraża niejako dwie twarze Bóstwa, swego rodzaju asymetrię: aspekt bardziej delikatny - bardziej macierzyński - miłosierdzie i aspekt potęgi - bardziej ojcowski - sprawiedliwość (por. Ps 85). Krzyż widoczny na policzku przypomina o Męce Zbawiciela. Także kolory mają swoje symboliczne znaczenie. Złoto wyraża Zmartwychwstanie, czerwień - dar życia, brąz - "człowieczeństwo Boga" (por. Tt 3, 4).
Biskup Mediolanu, św. Ambroży (340-397), skomentował tę perykopę w swoim Komentarzu do Ewangelii św. Łukasza następująco: Następuje teraz pouczenie, że nikt nie powinien się chełpić swoimi czynami, bo słusznie jesteśmy zobowiązani do służby Panu. Kiedy ty do sługi, który orze i pasie owce, nie powiesz: chodź tutaj i połuż się do stołu - tutaj widać, że tylko jeden, który przychodzi, może się położyć do stołu - Mojżesz także musiał podejść, by ujrzeć wielkie Objawienie (Wj 3, 3) - gdy ty nie powiesz do sługi: połóż się do stołu, tylko żądasz od niego dalszej służby, bez okazania mu wdzięczności (Łk 17, 7nn), to także Pan nie zadowoli się wykonaniem przez ciebie jednego jedynego czynu lub jednej pracy, ponieważ jak długo pozostajemy przy życiu, musimy stale pracować. Dalej powiedział biskup: Poznaj wreszcie, że jesteś bardzo zadłużonym sługą! Nie myśl sobie, że nazywasz się dzieckiem Bożym i to ci pomoże (1 J 3, 1) - łaska powinna być uznana, ale natura nie zignorowana - i nie chełp się, gdy służbę, którą musisz spełnić, dobrze wykonasz! Także słońce jest uległe, księżyc jest posłuszny i aniołowie służą. Wybrane przez Boga naczynie pogan (Dz 9, 15) wyznaje: "nie jestem godzien nazywać się apostołem, bo prześladowałem Kościół Boży" (1 Kor 15, 9). Na innym miejscu, gdzie otwarcie wyznaje, że nie jest świadom żadnej winy, dodał: "ale to mnie jeszcze nie usprawiedliwia" (1 Kor 4, 4). Także my z naszej strony nie chcemy gonić za pochwałą, nie chcemy uprzedzać wyroku Bożego i wyroku Sędziego, tylko pozostawić go Jego sądowi w swoim czasie! - Tutaj następuje upomnienie przeciwko niewdzięcznym (Łk 17, 17n) (Ambrosius, Expositio in Lucam, Liber VIII, 31-32). W drugiej pieśni o Słudze Jahwe prorok śpiewa o Chrystusie:

To zbyt mało, iż jesteś Mi Sługą
dla podźwignięcia pokoleń Jakuba
i sprowadzenia ocalałych z Izraela!
Ustanowię cię światłością dla pogan,
aby moje zbawienie dotarło aż do krańców ziemi (Iz 49, 6).

 
 
Archiv - Archiwum
Counter
web design net-golum