»Ich nähre mit dem,
wovon ich mich selbst ernähre.«

»...inde pasco, unde pascor...«

Augustinus Aurelius, Sermo 339, 4

 
»Karmię was tym,
czym sam żyję.«

BOTSCHAFT FÜR DIE WOCHE - MEDYTACJA TYGODNIA
P. Teodor Puszcz SChr

 
 


Sendungsauftrag an die Apostel
sog. Magdeburger Elfenbeintafel,
Mailand wahrsch. 968,
National Museums and Galleries on Merseyside in Liverpool (Inv. Nr. M 8061).
Quelle: Hermann Fillitz. Die Gruppe der Magdeburger Elfenbeintafeln. Mainz 2001, S. 61.

15. Sonntag im Jahreskreis

Am 15. Sonntag im Jahreskreis wird im Gottesdienst das Evangelium von der Aussendung der Zwölf (Mk 6, 7-13) gelesen. Eine der sechzehn sog. Magdeburger Elfenbeintafeln, die sich heute in verschiedenen Museen befinden, zeigt den Sendungsauftrag an die Apostel. Diese Tafel (H. 12, 8 x B. 11, 7 cm) ist, wie alle anderen auch, in Mailand wahrscheinlich 968 entstanden. Sie befindet sich heute in National Museums and Galleries on Merseyside in Liverpool (Inv. Nr. M 8061). Die Platte war auf dem Reliquienschrein des Kardinals Albrecht von Brandenburg montiert, daher die vier Bohrlöcher in den Ecken der Rahmenleisten.
Vor Jesus, der in der linken Hand eine Schriftrolle hält, beugen sich alle zwölf Apostel. Eine der wenigen Szenen, in denen die Zwölfzahl der Apostel genau berücksichtigt ist, was wohl mit der Thematik der Darstellung zusammenhängt. Alle Apostel, wie auch Jesus, tragen lange Gewänder und stehen vor dem Hintergrund mit ausgeschnittenen Kreuzen. Sie tragen keine Schuhe. In demütiger Haltung nehmen sie den Auftrag des Meisters entgegen. Genau lässt sich die Szene nicht identifizieren, wird doch in den Evangelien mehrfach von einer Sendung der Jünger berichtet. So der Auftrag, in den Städten Israels zu predigen (Mt 10, 5-15; Mk 6, 7-13; Lk 9, 1-6) und der große Sendungsauftrag nach der Auferstehung Christi (Mt 28, 16-20).
Noch während seiner Lehrtätigkeit sendet Jesus die Apostel aus, damit sie das predigen, was sie bei ihm gelernt haben. Er schickt sie zur Zweit aus, was dem jüdischen Brauch entsprach (vgl. Mk 6, 7). Dieser Brauch stützte sich auf das Gesetz, dem nach, auf dem Zeugnis der zwei identisch aussagenden Zeugen die Wahrheit beruhte. Die Jünger Jesu sollen die Armut des Meisters nachahmen. Er erlaubt ihnen nur den Wanderstab mitzunehmen und an den Füßen nur Sandalen (vgl. Mk 6, 8-9). Sie sollen auf den Weg kein Brot, keine Vorratstasche, kein Geld und kein zweites Hemd mitnehmen. Die Apostel Jesu sollen solche Wunder vollbringen, die er getan hat. Dabei sollen sie nicht vergessen, dass die Vollmacht, die unreinen Geister auszutreiben und die Kranken zu heilen nicht von ihnen kommt, sondern eine Gabe Jesu ist, die ihnen schon im Moment der Berufung geschenkt wurde (vgl. Mk 6, 7), aber auch bei seinem Abschied (vgl. Mt 28, 18-20).
Die Kirche hat den auf den Weg aufbrechenden Pilgern und Reisenden bei einer für sie gefeierten Votivmesse die Perikopen von der Aussendung der Jünger vorgelesen: Mt 10, 7. 11-15 (Sakramentar aus Monza, Mitte des 9. Jh.), Lk 10, 3-7 (Sakramentar des Adelpret II., Bischofs von Trient, vor 1177), Mk 6, 7 (Missale Basileense, 11. Jh.). Ab dem 10. Jh. feierte der Priester eine Segensfeier für Pilger und Reisende (Ordo pro peregrinatibus, Ordo pro fratribus in viam dirigendis). Er segnete den aufbrechenden Pilger, seine Pilgertasche und sein Pilgerstab und manchmal auch sein Kreuz. Die Übergabe der Pilgerinsignien begleiteten spezielle Formeln: bei der Tasche (Ad sportam) und bei dem Stab (Ad baculum). Die Handschrift des Sakramentars von Palermo (Archivio Storico Diocesano in Palermo, Signatur Nr. 3), die 1130 angeschafft wurde, bietet mehrere liturgische Texte für Reisende zu Lande und zu Wasser, sowie für Pilger an. Unter anderem auf fol. 228v-229r sind drei Orationen unter dem Titel Benedictio sportae et baculi (Pa 2456-2458) zu finden. Die erste Oration greift sogar das Motiv der Aussendung der Jünger aus dem heutigen Evangelium auf: Domine Iesu Christe, mundi redemptor et conditor, qui beatis apostolis tuis praecepisti, ut euntes in predicatione, virgas tantum sumerent; te supplici devotione deposcimus; ut digneris hanc sportam, et fustem istum, bene+dicere; quatinus eos, qui illum in signum peregrinationis et suorum corporum sustentationem sunt recepturi, tuae coelestis gratiae recipiant plenitudinem (…) Herr, Jesus Christus, Erlöser und Urheber der Welt, der du deinen heiligen Aposteln befohlen hast, nur den Wanderstab mitzunehmen; dich bitten wir, dass du diese Pilgertasche und diesen Pilgerstab segnen mögest; damit diejenigen, die ihn als Zeichen ihrer Pilgerschaft und zur Stärkung ihrer Körper empfangen, die Fülle deiner göttlichen Gnade empfangen (…)
Die Apostel sind nur äußerlich arm, sie sind gut ausgestattet, nämlich mit der Vollmacht Jesu. Auch wir, die Jünger Jesu heutiger Tage, sind gut versorgt mit seinen Gaben. Was bleibt uns? Aufbrechen. Wir sind gesandt.

Wenn ich auf eine weite und große Reise gehe,
nehme ich meine Brieftasche, Kleider und gut gepackte Taschen mit.
Ich gehe vorbereitet weg und verlasse mich auf mich selbst.
Und ich gehe weg, um Erfüllung zu suchen, um mich zu vergnügen,
und nicht als ein Gesandter, der auf einen Fang aus ist,
nicht als jemand, der dein Wort verbreitet, mein Herr (…)
(Robert L. Knopp. Das Evangelium beten. Ein sehr Menschlicher Jesus. Das Markus-Evangelium, S. 74-75)

15 Niedziela Zwykła

W 15 Niedzielę Zwykłą czyta się podczas liturgii Ewangelię o misji Dwunastu (Mk 6, 7-13). Jedna z 16 tzw. magdeburskich tabliczek z kości słoniowej, które obecnie się znajdują w różnych muzeach, przedstawia Przekazanie misji Apostołom. Tabliczka ta (wys. 12, 8 i szer. 11, 7 cm), podobnie jak pozostałe, powstała w Mediolanie prawdopodobnie w 968 roku. Obecnie znajduje się ona w National Museums and Galleries on Merseyside w Liverpoolu (Inv. Nr. M 8061). Płytka ta była zamontowana na relikwiarzu kardynała Albrechta z Brandenburga, stąd te cztery otwory w rogach obramowania.
Przed Jezusem, trzymającym zwój w lewej ręce, pochylają się wszyscy dwunastu Apostołowie. Jest to jedna z niewielu scen, w której liczba dwunastu Apostołów jest tak dokładnie uwzględniona, co ma związek z tematyką tego przedstawienia. Wszyscy Apostołowie, również Jezus, ubrani są w długie szaty i stoją przed tłem z powycinanymi krzyżami. Nie mają oni żadnych butów na nogach. W postawie pokory przyjmują zadanie, dane im przez Mistrza. Nie można dokładnie zidentyfikować tej sceny, jednak w Ewangeliach wielokrotnie jest mowa o nadaniu uczniom misji, np. zadanie głoszenia Ewangelii w miastach izraelskich (Mt 10, 5-15; Mk 6, 7-13; Łk 9, 1-6) i ostatnie polecenie po zmartwychwstaniu Chrystusa (Mt 28, 16-20).
Jeszcze w czasie swojej działalności Jezus wysyła Apostołów, aby głosili to, czego się nauczyli od Niego. Posyła ich po dwóch, co było zgodne ze zwyczajem żydowskim (por. Mk 6, 7). Zwyczaj ten opierał się na przepisie prawnym, zgodnie z którym, do ważności świadectwa potrzeba dwóch świadków, identycznie zeznających. Uczniowie Jezusa mają naśladować ubóstwo swego Mistrza. Pozwala On im wziąć tylko laskę ze sobą, a na nogi włożyć sandały (por. Mk 6, 8-9). Nakazuje im, by nie brali ani chleba, ani torby podróżnej, ani pieniędzy i drugiej sukni. Apostołowie Jezusa mają dokonywać takich cudów, jakich On dokonywał. Powinni też pamiętać, że władza wypędzania złych duchów i uzdrawiania chorych nie pochodzi od nich, ale jest darem Jezusa, otrzymanym już w momencie powołania (por. Mk 6, 7), jak również przy Jego pożegnaniu (por. Mt 28, 18-20).
Kościół udającym się w drogę pielgrzymom i podróżnym podczas Mszy wotywnej, sprawowanej dla nich, czytał im perykopy o wysłaniu uczniów: Mt 10, 7. 11-15 (sakramentaez z Monzy, poł. IX w.), Łk 10, 3-7 (sakramentarz Adelpreta II, biskupa Trydentu, przed 1177), Mk 6, 7 (Missale Basileense, XI w.). Od X wieku kapłan sprawował obrzęd błogosławieństwa dla pielgrzymów i podróżnych (Ordo pro peregrinatibus, Ordo pro fratribus in viam dirigendis). Błogosławił on udającego się w drogę pielgrzyma, jego torbę i laskę, a czasami też i jego krzyż. Przekazaniu insygni pielgrzymich towarzyszyły specjalne formuły: przy torbie (Ad sportam) i przy lasce (Ad baculum). Rękopis sakramentarza z Palermo (Archivio Storico Diocesano w Palermo, sygnatura nr 3), który powstał w 1130 roku, proponuje kilka tekstów liturgicznych dla podróżujących na lądzie i na wodzie, a także dla pielgrzymów. Między innymi na fol. 228v-229r znajdują się trzy oracje pod tytułem Benedictio sportae et baculi (Pa 2456-2458). Pierwsza z nich podejmuje motyw misji Apostołów z dzisiejszej Ewangelii: Domine Iesu Christe, mundi redemptor et conditor, qui beatis apostolis tuis praecepisti, ut euntes in predicatione, virgas tantum sumerent; te supplici devotione deposcimus; ut digneris hanc sportam, et fustem istum, bene+dicere; quatinus eos, qui illum in signum peregrinationis et suorum corporum sustentationem sunt recepturi, tuae coelestis gratiae recipiant plenitudinem (…) Panie, Jezu Chryste, Zbawicielu i Stwórco świata, Ty poleciłeś swoim świętym Apostołom zabrać tylko laskę na drogę; prosimy Ciebie, abyś pobłogosławił tę torbę i tę laskę, aby ci, którzy otrzymują ją jako znak ich pielgrzymki i dla umocnienia ich ciała, cieszyli się pełnią Twojej boskiej łaski (...) Apostołowie są tylko zewnętrznie ubodzy, oni są dobrze wyposażeni, mianowicie we władzę Jezusa. Także my, uczniowie Jezusa naszych czasów, jesteśmy dobrze wyposażeni w Jego dary. Co nam pozostaje? Wybrać się w drogę. Jesteśmy posłani.

Gdy wybieram się w daleką i dużą podróż,
to zabieram portfel, ubrania i dobrze zapakowane torby.
Wybieram się przygotowany i ufam samemu sobie.
Wybieram się, by szukać spełnienia siebie i by się zabawić,
a nie jako posłany, który szuka połowu,
nie jako ten, kto ma głosić Twoje słowo, mój Panie (...)
(Robert L. Knopp. Das Evangelium beten. Ein sehr Menschlicher Jesus. Das Markus-Evangelium, s. 74-75)

 
 
Archiv - Archiwum
Counter
web design net-golum