»Ich nähre mit dem,
wovon ich mich selbst ernähre.«

»...inde pasco, unde pascor...«

Augustinus Aurelius, Sermo 339, 4

 
»Karmię was tym,
czym sam żyję.«

BOTSCHAFT FÜR DIE WOCHE - MEDYTACJA TYGODNIA
P. Teodor Puszcz SChr

 
 

Jesus in der Synagoge von Kafarnaum (S. 263)
Initiale zum Psalm 94 Albani-Psalter (1119-1146)
4. Sonntag im Jahreskreis

Der Albani-Psalter (eine mittelalterliche Handschrift aus der 1. Hälfte des 12. Jh.), der im Skriptorium von St. Albans für die Einsiedlerin Christina von Markyate geschaffen wurde, beinhaltet eine bildliche Umsetzung des Wortes aus dem Psalm 95: Kommt, lasst uns jubeln vor dem Herrn und zujauchzen dem Fels unsres Heiles! Auf Seite 263 befindet sich eine Initiale, die am Anfang des Psalms 94 (die Zählung der griechischen und lateinischen Übersetzung) steht. Die Initialen in diesem Codex illustrieren Schlüsselszenen aus den Psalmen. Eine kurze Überschrift in roter Tinte bei der Initiale erläutert das Bild in allgemeiner Weise. Unsere Illustration ist in den Buchstaben "U" eingebaut, der für den Anfang des Satzes: Venite exultemus domino, iubilemus deo salutari nostro steht. Allerdings hat man die Buchstaben "u" und "v" im Mittelalter oft verwechselt. Die rote Überschrift rechts vom Bild Ploremus coram domino (Lasst uns beugen vor dem Herrn) signalisiert schon die wichtige Haltung der Menschen. Oben in der Mitte des Bildes ist Gott Vater im Himmel zu sehen, der von zwei Figuren umrahmt ist, von denen nur die rechte einen Heiligenschein trägt. Gott hält ein leeres Buch in der linken Hand und mit der rechten segnet er einen weinenden, oder denkenden Mann in der unteren Hälfte des Bildes. Neben diesem stehen sieben Männer, die den Herrn verehren und vielleicht zu ihm sagen: Venite, exultemus Domino; iubilemus Deo salutari nostro. Praeoccupemus faciem eius in confessione et in psalmis iubulemus ei. Quoniam Deus magnus Dominus, et rex magnus super omnes deos. Kommt, lasst uns jubeln vor dem Herrn und zujauchzen dem Fels unsres Heiles! Lasst uns mit Lob seinem Angesicht nahen, vor ihm jauchzen mit Liedern! Denn der Herr ist ein großer Gott, ein großer König über allen Göttern (Ps 95, 1-3).

In der Liturgie des 4. Sonntags im Jahreskreis erklingt der Psalm 95 in drei Fragmenten (1-2. 6-7. 8-9). Dieser Psalm gehört mit zwei anderen (Ps 50 und 81) zu den Festpsalmen. Er weist zwei Teile auf: Selbstaufforderung (V. 1-7a) und Mahnrede Gottes (V. 7b-11). Im ersten Teil ist die Huldigung an den im Tempel anwesenden Königsgott, der als Schöpfer der Welt gepriesen wird, zu finden. Die Bezeichnung "Fels unseres Heils" im 1 Vers ist reich an Assoziationen: der Zionfelsen; der Fels in der Wüste oder auch das Symbol der Sicherheit und Rettung. Schon im Buch Genesis (vgl. 49, 24) erscheint das hochaufragende Felsgestein als ein Bild Gottes. David singt in einem Danklied vom Herrn, der seine Felsenburg, sein Hort, sein Retter und sein Fels ist (vgl. 2 Sam 22, 2f). Ganz klar wird auch unterschieden zwischen der götzendienerischen Steinverehrung der umliegenden Völker und dem auf Jahwe angewendeten Bild: "Denn ihr Fels gleicht nicht unserem Fels" (Dtn 32, 31). Der Felsen in der Wüste, aus dem Mose auf Gottes Geheiß Wasser geschlagen hatte, ist nach Paulus (vgl. 1 Kor 10, 4) ein Vor-Bild Christi. Vor allen Menschen in der Synagoge in Kafarnaum, wie wir im heutigen Evangelium lesen (vgl. Mk 1, 21-28), erkennt der unreine Geist Jesus als den Heiligen Gottes. Laut und mit großen Schrei bekennt er ihn als Gott, vor dem die Menschen niederfallen und ihn mit Liedern preisen sollen. Die Menschen sollen nicht vergessen, dass er der Schöpfer und Herr ist, dem das Volk und seine Herde gehört (vgl. Ps 95, 6-7), und der große Taten in der Geschichte vollbracht hatte (vgl. Ps 95, 8-9). Heute, wenn ihr doch auf seine Stimme hören wolltet! Verhärtet nicht euer Herz... ruft uns der Psalmist zu. Mit anderen Worten gesagt: öffnet eure Herzen und haltet sie hin, wie leere Schalen, die von ihm gefüllt werden können.

Herr, fülle mich mit deinem Segen.
Herr, ich möchte nicht mehr wie eine leere Schale sein.
Herr, ich möchte für andere zum Segen sein.

4 Niedziela Zwykła

Psalterz z opactwa św. Albana (średniowieczny rękopis z 1 poł. XII wieku), wykonany w Scriptorium opactwa St. Albans dla pustelniczki Christiny z Markyate, zawiera ujęte w obraz słowo z psalmu 95: Chodźcie, śpiewajmy Panu, wzywajmy radośnie skałę naszego zbawienia. Na stronie 263 znajduje się inicjał, stojący na początku psalmu 94 (numeracja tłumaczenia greckiego oraz łacińskiego). Inicjały w tym kodeksie ilustrują zasadnicze sceny z psalmów. Krótkie tytuły obok inicjałów, napisane czerwonym atramentem, objaśniają bardzo ogólnie obrazy. Nasza ilustracja jest wpisana w literę "U", która stoi na początku zdania: Venite exultemus domino, iubilemus deo salutari nostro. Litery "u" i "v" używano w średniowieczu zamiennie. Czerwony tytuł po prawej stronie obrazu Ploremus coram domino (Padnijmy przed Panem) już sygnalizuje tę ważną postawę ludzi wobec Boga. U góry, w środku obrazu widzimy Boga Ojca w niebie, któremu towarzyszą dwie postacie, z których tylko prawa ma aureolę. Bóg trzyma w lewej ręce pustą księgę, a prawą błogosławi płaczącego, a może zamyślonego człowieka w dolnej połowie obrazu. Obok niego stoi siedmiu mężczyzn, którzy wychwalają Boga i zdają się mówić do niego: Venite, exultemus Domino; iubilemus Deo salutari nostro. Praeoccupemus faciem eius in confessione et in psalmis iubulemus ei. Quoniam Deus magnus Dominus, et rex magnus super omnes deos. Chodźcie, śpiewajmy Panu, wzywajmy radośnie skałę naszego zbawienia. Zbliżmy się przed Jego oblicze z dziękczynieniem, radośnie śpiewajmy Mu psalmy. Bo Pan jest wielkim Bogiem, wielkim Królem nad wszystkimi Bogami (Ps 95, 1-3).

Psalm 95 rozbrzmiewa w liturgii 4 Niedzieli Zwykłej w trzech fragmentach (1-2. 6-7. 8-9). Ten psalm razem z dwoma innymi (Ps 50 i 81) stanowi grupę psalmów świątecznych. Składa się on z dwóch części: hymnu (1-7a) oraz wyroczni (7b-11). W pierwszej części znajduje się pochwała Boga-Króla obecnego w świątyni, wychwalanego jako Stwórca. Określenie "skała naszego zbawienia" w 1 wersie jest pełne asocjacji: skała Syjonu, skała na pustyni oraz symbol bezpieczeństwa i ratunku. Już w Księdze Rodzaju (por. 49, 24) pojawia się wspinająca się wysoko skała jako obraz Boga. Dawid w swojej pieśni dziękczynnej opiewa Pana, który jest jego twierdzą, ostoją, wybawicielem i opoką (por. 2 Sm 22, 2-3). Bardzo jasno rozróżniano między bałwochwalczym kultem kamieni okolicznych narodów, a wobec Boga Jahwe używanym obrazem: "Bo skała ich nie jest jak nasza Skała" (Pwt 32, 31). Skała na pustyni, z której Mojżesz na polecenie Boga wydobył wodę, jest według Pawła obrazem Chrystusa (por. 1 Kor 10, 4). Wobec wszystkich ludzi, zebranych w synagodze w Kafarnaum, jak to czytamy w dzisiejszej ewangelii (por. Mk 1, 21-28), duch nieczysty rozpoznaje w Jezusie Świętego Boga. Głośno i z wielkim krzykiem wyznaje Go jako Boga, przed którym ludzie powinni upaść i chwalić pieśniami. Ludzie nie powinni zapomnieć, że On jest Stworzycielem i Panem, do którego należy Lud i Jego owczarnia (por. Ps 95, 6-7), i który wielkich rzeczy dokonał w historii (por. Ps 95, 8-9). Dzisiaj, jeśli głos Jego usłyszycie, nie zatwardzajcie serc waszych... woła do nas psalmista. Innymi słowy: otwórzcie swoje serca i podajcie je Panu, jak puste naczynia, by mógł je napełnić.

Panie, napełnij mnie swoim błogosławieństwem.
Panie, nie chcę już więcej być pustym naczyniem.
Panie, chcę być błogosławieństwem dla innych.

 
 
Archiv - Archiwum
Counter
web design net-golum