BOTSCHAFT FÜR DIE WOCHE - MEDYTACJA TYGODNIA
P. Teodor Puszcz SChr
 


 
»Ich nähre euch mit dem,
wovon ich mich selbst ernähre.«

»...inde pasco, unde pascor...«

Augustinus Aurelius, Sermo 339, 4

 
»Karmię was tym,
czym sam żyję.«
 
 

Die Heilige Familie mit dem Vöglein (ca. 1650)
von Bartolomé Estéban Murillo (1618-1682) - Museum Prado in Madrid
Fest der Heiligen Familie

Am Sonntag in der Weihnachtsoktav gibt die Kirche die Möglichkeit zwischen der längeren Perikope (vgl. Lk 2, 22-40) und dem kürzeren Abschnitt (vgl. Lk 2, 22. 39-40) zu wählen. Die Kurzfassung, bei der wir bleiben, fängt mit der Aussage an: Dann kam für sie der Tag der vom Gesetz des Mose vorgeschriebenen Reinigung. Sie brachten das Kind nach Jerusalem hinauf, um es dem Herrn zu weihen (Lk 2, 22). Damit ist die Darstellung Jesu im Tempel gemeint, bei der zur Begegnung mit Simeon und Hana gekommen ist. Etwas weiter schreibt Evangelist Lukas: Als seine Eltern alles getan haben, was das Gesetz des Herrn vorschreibt, kehrten sie nach Galiläa in ihre Stadt Nazareth zurück. Das Kind wuchs heran und wurde kräftig; Gott erfüllte es mit Weisheit und seine Gnade ruhte auf ihm (Lk 2, 39-40). Mit den knappen Sätzen hat der Schreiber des Evangeliums die ganze Kindheit Jesu erfasst. In der Erzählung entsteht jetzt große Pause, weil der nächste Abschnitt schon vom zwölfjährigen Jesus im Tempel berichtet. Diese Lücke im Lebenslauf Jesu scheinen die Darstellungen in der christlichen Kunst zu füllen.

Der großer Meister Bartolomé Estéban Murillo (1618-1682) hat ein Bild ca. 1650 gemalt, das den Titel trägt Die Heilige Familie mit dem Vöglein (Öl auf Leinwand, 144 x 188 cm). Das Gemälde befindet sich im Museum Prado in Madrid und zählt zu den Frühwerken. Der Meister hebt in seinen zahlreichen religiösen Bildern die Distanz zwischen dem Irdischen und dem Himmlischen weitgehend auf. Seine Heiligen wirken als vertraute Menschen, warmherzig und mitfüllend. Die heilige Familie wurde in einem dunklen und ärmlich möblierten Zimmer dargestellt. Maria sitzt links im Bild am Spinnrocken und blickt liebevoll auf Jesus und neben ihr steht ein Korb. Das Kind ist in langes zweifarbiges Kleid angezogen, hält in der rechten Hand einen Vogel und zugleich neckt einen kleinen weißen Hund. Joseph hält das Kind und hat seine Beine mit einer braunen Decke zugedeckt. Mit seinem starken Chiaroscuro (it. hell-dunkel), das die Gestalten reliefhaft modelliert, steht das Gemälde beispielhaft für den anfänglichen Stil des Malers. Charakteristisch ist, dass jeder Verweis auf die Heiligkeit der Personen fehlt. Dem Meister ging vor allem darum, Gefühle wie Elternliebe, Zärtlichkeit und Elternstolz ins Bild zu setzen. Hervorzuheben ist, dass Joseph dem Bildzentrum näher als Maria ist, was der Aufwertung gerecht wird, welche die Figur des Joseph im Zuge der nachtridentinischen Reformen erfahren hat.

Hl. Papst Paul VI. hat Nazareth am 5. Januar 1964 besucht und in seiner Ansprache über das Schweigen und das häusliche Leben folgendes gesagt: Das Haus von Nazareth ist eine Schule, in der man beginnt, Christi Leben zu verstehen. Es ist die Schule des Evangeliums. Hier nämlich lernen wir vor allem sehen, hören, betrachten und verstehen, welch große und geheime Kraft in dieser schlichten, demütigen und köstlichen Offenbarung des Sohnes Gottes steckt. Nach und nach lernen wir vielleicht auch, ihm nachzufolgen (…) Die Schule von Nazareth lehrt zuerst das Schweigen. Möge in uns eine große Wertschätzung des Schweigens lebendig werden. Denn in dem hektischen und allzu aufgeregten Leben von heute, in dem wir von so vielen lauten Stimmen, von Lärm und Geschrei bedrängt werden, ist das Schweigen eine bewundernswerte und notwendige Geisteshaltung. Das Schweigen von Nazareth lehre uns, den Geist auf gute Gedanken zu lenken, auf das innere Leben zu achten und bereitwillig auf die geheimen Ratschlüsse Gottes und die Anweisung der wahren Lehrer zu hören; es lehre uns, wie notwendig und wertvoll die innere Vorbereitung ist, das Studium, die Betrachtung, die Ordnung des persönlichen geistlichen Lebens und das Gebet, das Gott allein im Verborgenen sieht (vgl. Mt 6, 4). Hier lernen wir, wie wichtig das häusliche Leben ist. Nazareth gemahne uns an das, was eine Familie ist, an ihre Gemeinschaft in der Liebe, an ihre Würde, ihre strahlende Schönheit, ihre Heiligkeit und Unverletzlichkeit, an ihre durch nichts zu ersetzende Bedeutung. Nazareth zeige uns, wie kostbar die Unterweisung in der Familie ist, eine Unterweisung, die durch nichts ersetzt werden kann. Nazareth lehre uns, welche Aufgabe die Familie ihrer Natur nach in der Ordnung der Gesellschaft hat (Paul VI. Sermo in templo Annuntiationis BMV in urbe Nazareth: AAS 56 (1964) 167-168).

Heilige Familie, segne den Frieden in unseren Familien.
Heilige Familie, helfe uns den Frieden zu bewahren.
Heilige Familie, wir wollen auf deinem Fundament unser Haus aufbauen

Niedziela Świętej Rodziny

W niedzielę w oktawie Narodzenia Pańskiego Kościół daje możliwość wyboru dłuższej perykopy (por. Lk 2, 22-40) lub krótszego fragmentu (por. Lk 2, 22. 29-40). Krótszy fragment, przy którym pozostaniemy, rozpoczyna się wypowiedzią: Gdy zaś minęły dni ich oczyszczenia zgodnie z Prawem Mojżeszowym, zanieśli Go do Jerozolimy, aby ofiarować Panu (Lk 2, 22). W ten sposób jest mowa o ofiarowaniu Jezusa w świątyni, podczas którego doszło do spotkania z Symeonem i Anną. Trochę dalej pisze Ewangelista Łukasz: Kiedy wypełnili wszystko zgodnie z Prawem Pańskim, wrócili do Galilei, do swojego miasta – Nazaret. Chłopiec zaś rósł i nabierał sił, napełniając się mądrością, a łaska Boża była z Nim (Lk 2, 39-40). Autor Ewangelii w krótkich zdaniach ujął całe dzieciństwo Jezusa. W opowiadaniu powstaje teraz przerwa, gdyż następny fragment mówi o dwunastoletnim Jezusie w świątyni. Tę lukę w życiorysie Jezusa zadają się uzupełniać przedstawienia w sztuce chrześcijańskiej.

Wielki mistrz Bartolomé Estéban Murillo (1618-1682) namalował ok. 1650 roku obraz, który nosi tytuł Święta Rodzina z ptaszkiem (olej na płótnie, 144 x 188 cm). Malowidło znajduje się w muzeum Prado w Madrycie i należy do wczesnych dzieł. Mistrz w swoich licznych obrazach religijnych podkreśla dystans między tym, co ziemskie, a tym, co niebiańskie. Jego święci są ukazani jak swoi ludzie, o ciepłym sercu i współczujący. Święta Rodzina została przedstawiona w ciemnym i słabo umeblowanym pokoju. Maryja się na lewo przy kądzieli, spogląda życzliwie na Jezusa, a obok stoi kosz. Dziecię jest ubrane w długą dwukolorową sukienkę, trzyma w prawej ręce ptaka i jednocześnie zaczepia małego białego psa. Józef trzyma Dziecię i ma nogi okryte brązowym kocem. Ten obraz ze swoim Chiaroscuro (wł. jasno-ciemno), które postacie modeluje jak reliefy, jest przykładem początkowego stylu malarza. Charakterystyczny jest brak sugestii świętości osób na obrazie. Mistrzowi chodziło przede wszystkim o to, żeby umieścić na obrazie wyrazy uczuć: miłości rodzicielskiej, delikatności i dumy rodziców. Trzeba jeszcze podkreślić, że Józef jest umieszczony bliżej centrum obrazu niż Maryja, co pokrywa się z dowartościowaniem, jakie postać Józefa otrzymała w czasie potrydenckiej reformy.

Św. Paweł VI odwiedził Nazaret 5 stycznia 1964 roku i w swojej homilii powiedział o milczeniu i życiu domowym co następuje: Nazaret jest szkołą, gdzie zaczyna się rozumieć życie Jezusa: szkołą Ewangelii. Tutaj rozumie się jak patrzeć, jak słuchać, medytować, jak przeniknąć tak głębokie i tajemnicze znaczenie tej prostej, pokornej i pięknej manifestacji Syna Bożego. Tutaj poznajemy metodę, która pozwala w pełni zrozumieć kim jest Chrystus (…) Najpierw lekcja ciszy. Oby obudził się w nas szacunek do ciszy, tego wspaniałego i niezbędnego milczenia duszy w nas, którzy jesteśmy napastowani przez tyle hałasu, przez kłopoty i krzyki w naszym nowoczesnym życiu, głośnym i nadwrażliwym. O! ciszo nazaretańska, naucz nas skupienia, życia duchowego, dyspozycji słuchania dobrych rad od prawdziwych nauczycieli; naucz nas potrzeby i wartości nauki, medytacji, wzbogacania życia osobistego, modlitwy, którą Bóg tylko sam widzi w sekrecie (por. Mt 6, 4). [Teraz] lekcja życia rodzinnego. Oby Nazaret nam pokazał co to jest rodzina, jej komunia miłości, jej surowa i prosta piękność, jej święty i nienaruszalny charakter! Przyjmijmy z Nazaretu, że nauczanie, które otrzymujemy jest łagodne i niezastąpione i że w planie społecznym rodzina jest najważniejsza i niepowtarzalna (Paweł VI. Sermo in templo Annuntiationis BMV in urbe Nazareth: AAS 56 (1964) 167-168).

Święta Rodzino, błogosław pokój w naszych rodzinach.
Święta Rodzino, pomóż nam zachować pokój.
Święta Rodzino, chcemy nasz dom budować na twoim fundamencie.

 
 
Archiv - Archiwum
Counter