»Ich nähre mit dem,
wovon ich mich selbst ernähre.«

»...inde pasco, unde pascor...«

Augustinus Aurelius, Sermo 339, 4

 
»Karmię was tym,
czym sam żyję.«

BOTSCHAFT FÜR DIE WOCHE - MEDYTACJA TYGODNIA
P. Teodor Puszcz SChr

 
 


Haus auf Felsen gebaut

Initiale zum Ps 30 (S. 126) In te, Domine, speravi Albani-Psalter (1119-1146)
9. Sonntag im Jahreskreis

In der Liturgie des heutigen Sonntags, im Zwischengesang, zweimal hören wir, dass Gott ein schützender Fels und eine feste Burg (vgl. Ps 31 (30), 3b. 4a) für die Gläubigen ist. Diese Aussage des Psalmisten des Alten Testaments korrespondiert mit der Aussage Jesu vom klugen Mann, der sein Haus auf Felsen baute (vgl. Mt 7, 24) und vom unvernünftigen Menschen, der sein Haus auf Sand aufstellte (vgl. Mt 7, 26).

Ich habe kein Bild gefunden, das diese Aussage vom Haus auf Felsen oder auf Sand darstellen würde. Aber im Albani-Psalter (1119-1146) finden wir eine Initiale, die den Gedanken über das Vertrauen auf Gott vermittelt (Seite 126). In den Buchstaben "I", mit dem der erste Satz des Psalms 30 (die Zählung der griechischen LXX und lateinischen Vgl Übersetzung) anfängt: In te, Domine, speravi, ist der wichtige Gedanke festgehalten. Die Initiale ist groß und auf 2/3 des Blattes ausgestreckt. Der Psalmist steht mit seinen Füßen im einen verschlungenen Netz. Er erhebt seine Hände. Diese Geste erinnert an den Orantengestus (die Hände zum Gebet erhoben) oder einfach: sie sollen angefasst werden, damit der verzweifelte Mensch herausgezogen werden möge. Jesus sitzt auf seinem Thron und beugt sich zum David, seine Hände zu ihm ausstreckend, um ihn zu erheben. Er neigt sein Haupt zu ihm herab und hört dem Gebet zu: Wende dein Ohr mir zu… Du wirst mich befreien aus dem Netz… In deine Hände lege ich voll Vertrauen meinen Geist… denn du hast mein Elend angesehen (Ps 31 (30), 3a. 5a. 6a. 8b). Der Mensch, der Gott als protector, refugium und fortitudo (lateinischer Text) anerkennt, der baut sein Haus auf Felsen. Gott ist für ihn wie ein Fels, wie ein fester, sicherer Grund. Auf solchem Grund ist der Bau sicher.
Vor paar Monaten haben wir die Debatte über Gottesbezug in der EU-Verfassung verfolgt. Diesen Satz im Grundgesetz weglassen, heißt auf Sand bauen. Sogar der erste Bundespräsident Deutschlands, Theodor Heuß, ein liberaler Politiker, sagte einmal: "Europa baut auf drei Hügeln. Der Areopag (das griechische Denken von der Demokratie), das Capitol (das römische Denken vom Staat und seinen Bürgern, von der res publica) und - man höre und staune - Golgatha (das christliche Denken von Freiheit, Gerechtigkeit und Menschenwürde)". Der Heidelberger Philosoph Hans-Georg Gadamer (1900-2001) sagte zu seinem hundertsten Geburtstag: "Zukunft ist Herkunft. Wenn wir uns unserer Herkunft nicht mehr erinnern, werden wir keine Zukunft haben". Johannes Rau sagte es als Bundespräsident etwas populärer: "Wenn du nicht weißt, woher du kommst, kannst du auch nicht wissen, wohin du gehst". Es wird am Haus gebaut, das den Namen Europa trägt. Europa ist eine Idee, eine Wertegemeinschaft, eine kulturelle Einheit. Europa hat als einigendes Band und als tragendes Wertesystem von Anbeginn seine christliche Prägung. "Europa ist unter dem Kreuz zu haben oder gar nicht" - mahnt der großer Europäer Otto von Habsburg. Mit den Betenden rufen wir:

Herr, wende dein Ohr uns zu.
Herr, sei uns ein schützender Fels.
Herr, führe uns und leite uns.

9 Niedziela Zwykła

W Liturgii dzisiejszej niedzieli, w psalmie responsoryjnym, dwa razy słyszymy, że Bóg jest skałą schronienia i zamkiem warownym (por. Ps 31 (30), 3b. 4a) dla wierzących w Niego. Ta wypowiedź psalmisty ze Starego Testamentu koresponduje z wypowiedzią Jezusa o rozsądnym człowieku, który budował swój dom na skale (por. Mt 7, 24) i o nierozsądnym mężu, stawiającym swój dom na piasku (por. Mt 7, 26).

Nie znalazłem żadnej ilustracji, która by przedstawiała tę wypowiedź o domu na skale lub na piasku. Natomiast w Albani-Psalterium (1119-1146) znajdujemy inicjał, który przestawia myśl o zaufaniu Bogu (S. 126). W literę "I", którą zaczyna się pierwsze zdanie psalmu 30 (numeracja tłumaczenia greckiego Septuaginty - LXX - oraz łacińskiego Vulgaty - Vlg): In te, Domine, speravi, została wpisana ważna przesłanka. Inicjał jest stosunkowo duży i rozciąga się na 2/3 karty. Psalmista tkwi sowimi stopami w zaplątanej sieci i podnosi ręce. Ten gest przypomina nam gest oransa (ręce wzniesione do modlitwy) lub po prostu: one powinny być uchwycone, aby zrozpaczony człowiek mógł być wyciągnięty w górę. Jezus siedzi na swoim tronie i nachyla się do Dawida, by swoimi, ku niemu wyciągniętymi rękami, go podnieść. Nachyla On swoją głowę ku niemu, by wsłuchać się w modlitwę: Skłoń ku mnie swe ucho... Wydobądź mnie z sieci zastawionej na mnie... W ręce Twoje powierzam ducha mojego... boś wejrzał na moją nędzę (Ps 31 (30), 3a. 5a. 6a. 8b). Człowiek, dla którego Bóg jest protector, refugium i fortitudo (łaciński tekst), ten buduje swój dom na skale. Bóg jest dla niego jakby skałą, mocnym i pewnym gruntem. Na takich podstawach budowa jest pewna.
Przed kilkoma miesiącami byliśmy świadkami debaty o odwołaniu się do Boga w konstytucji Unii Europejskiej. Wyrzucić zdanie o Bogu z konstytucji, to znaczy budować na pisaku. Nawet pierwszy prezydent powojennych Niemiec, Theodor Heuß, liberalny polityk, powiedział kiedyś, że "Europa buduje na trzech wzgórzach: na aeropagu (grecka myśl o demokracji), na kapitolu (rzymska myśl o państwie i jego obywatelach - res publica) i - o dziwo - na Golgocie (chrześcijańska myśl o wolności, sprawiedliwości i godności człowieka)". Hans-Georg Gadamer (1900-2001), filozof z Heidelbergu, powiedział podczas swoich 100 urodzin: "Przyszłość to przeszłość. Jeśli zapomnimy o naszej przeszłości, to nie będziemy mieli żadnej przyszłości". Johannes Rau, jako prezydent, powiedział to trochę popularniej: "Jeśli nie wiesz, skąd przychodzisz, to nie możesz również wiedzieć, dokąd idziesz". Buduje się dom, który ma na imię Europa. Europa jest ideą, wspólnotą wartości i jednością kultury. Europa, jako łącząca nić i trwały system wartości, ma od początku chrześcijańskie piętno. "Europa może być Europą tylko pod krzyżem, albo wcale" - napomina wielki europejczyk Otto von Habsburg. Z modlącymi się chcemy wołać:

Panie, zwróć ku nam swoje ucho.
Panie, bądź nam skałą schronienia.
Panie, prowadź nas i kieruj nami.

 
 
Archiv - Archiwum
Counter
web design net-golum